PAS 96:2026, BSI (British Standards Institution) tarafından yayınlanan ve gıdaya kasıtlı eylemler hakkında yön gösteren bir rehber. Daha önce 2017 yılında yayınlanmıştı. Haziran 2026’da yayınlanan bu yeni revizyon, tedarik zincirinin her aşamasında ortaya çıkabilecek kasıtlı risklere karşı metodolojik bir yaklaşım sunuyor.
Gıda Savunma Nedir?
Bu konu ile ilgili olarak Gıda Savunma | Risk Analizi ve Riski Azaltma Yöntemleri yazımız faydalı olacaktır.
PAS 96:2026 İçeriğinde Hangi Konular Var?
PAS 96:2026 rehberi içerisinde hem Gıda Savunma (Sabotaj) hem de Gıda Sahteciliğine yönelik bilgiler var.
Konular aşağıdaki başlıklarda ele alınmış:
- Tehdit tipleri
- Tehdit eden profilleri anlamak
- Tehdit değerlendirmesi
- Risk değerlendirmesi
- Risk azaltma önlemleri
- Vaka yönetimi
- Koruma önlemlerinin gözden geçirilmesi
- EKLER – Örnekler
Yenilikler
Rehber aşağıdaki yenilikleri içeriyor.
- Siber tehditlerin daha iyi tanınması
- Covid-19 ile ilgili tedarik zinciri aksamalarından çıkarılan dersler
- İklim değişikliğinin gıda sistemleri üzerindeki potansiyel etkisi
- Sürdürülebilirlik ve gıda israfını azaltma girişimleriyle ilişkili ortaya çıkan riskler
Yenilenmiş rehber ayrıca, son gıda güvenliği vaka çalışmalarını, güncellenmiş siber suç bilgilerini, TACCP sürecindeki iyileştirmeleri ve eklerde birleştirilmiş pratik araçlar ve kontrol listeleri içeren yeniden yapılandırılmış bir formatı da içermektedir.
Gıda Zincirinde Siber Suçlar
Kasıtlı aksamaya yönelik siber suçlar, genellikle finansal kazanç elde etmek amacıyla, hedefli siber saldırılar yoluyla bir kuruluşun faaliyetlerine zarar vermeyi, aksatmayı veya istismar etmeyi amaçlar.
Nesnelerin İnterneti (IoT) sensörleri, Küresel Konumlandırma Sistemi (GPS) yönlendirmeli veya takip edilen ekipman ve kargo, bulut tabanlı sistemler, otomatik süreçler ve robotik ekipman gibi bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişmeler, tehdit aktörlerine hem Bilgi Teknolojileri ağlarını hem de operasyonel teknolojiyi (OT) hedefleme fırsatları sunmaktadır.
Başarılı bir siber saldırı, aşağıdaki şekillerde önemli aksamalara neden olabilir:
- Üretimi, işlemeyi, taşımayı veya otomatik süreçleri durduran kritik sistemlerin (örneğin fidye yazılımı yoluyla) tehlikeye atılması veya şifrelenmesi, üretim kayıplarına, tedarik kıtlığına, ekipman arızasına veya hayvan refahı sorunlarına yol açması;
- Finansal kayıtlar, çalışan bilgileri, gizli bilgiler/tarifler veya süreçler, pazarlama stratejileri ve tedarikçi/müşteri bilgileri gibi tescilli verilerin çalınması, rekabetçi sabotajı veya daha fazla zararı mümkün kılmak;
- İşletmeye, tedarikçilerine veya müşterilerine karşı siber dolandırıcılığı mümkün kılmak.
Kaynaklar
- PAS 96:2026 Food defence. Protection and prevention from deliberate acts. Guide, https://standardsdevelopment.bsigroup.com/projects/2023-02427