ISO 22000:2018 Zorunlu Dokümanlar Nelerdir?

Bu yazıyı paylaş:
ISO 22000 2018 Zorunlu Dokümanlar Prosedürler

ISO 22000:2018 Gıda Güvenliği Yönetimi standardında, sistemin uygulanabilmesi için bazı dokümanların oluşturulması ve sürekliliğinin sağlanması zorunlu kılınmaktadır. Dokümanlar ile ilgili genel gereklilikler, standardın 7.5 no.lu maddesinde belirtilmiş olsa da, sistemin yürütülmesini sağlayan doküman gereklilikleri standardın bütününe yayılmış durumda.

Bu yazıda, standardın içinde özellikle belirtilmiş olan zorunlu dokümanlar nelerdir bulabilirsiniz.

Daha önceki versiyonda, doküman ve kayıt olarak açıkça ayrılabilen konular, bu versiyonda karşımıza “dokümante edilmiş bilgi” olarak çıkıyor.

ISO 9001:2015 ve diğer benzer standartlarda da aynı yapı bulunmaktadır.

Dokümante Edilmiş Bilgi Ne Demek?

ISO 22000 2018 versiyonu, dokümante edilmiş bilgiyi şu şekilde tanımlıyor: Kuruluş tarafından kontrol edilmesi gereken bilgi ve bu bilginin yer aldığı ortam. Dokümanlar, herhangi bir biçimde ve ortamda ve herhangi bir kaynaktan olabilir.

Aşağıda nelerin doküman olarak ifade edilebileceğine ilişkin örnekler görebilirsiniz.

  • Kuruluşun çalışabilmesi için oluşturulan bilgiler (dokümantasyon)
  • Elde edilen sonuçlara ilişkin kanıtlar (kayıtlar)
  • Dış kaynaklı bilgiler (yasalar, standartlar vb.)
  • Görseller

Doküman ve Kayıt Gerekliliklerini Nasıl Anlarız?

Standart, doküman ve kayıt gereklilikleri için birkaç farklı ifade kullanıyor. Bu ifadeler aşağıda belirtilmiştir:

  • Doküman: Dokümante edilmiş bilginin sürekliliği (maintain)
  • Kayıt: Dokümante edilmiş bilginin muhafazası (retain)

Bu ifadelerin bulunduğu maddelerde, zorunlu olarak bir doküman veya kayıt oluşturulması gerekiyor.

Bunların dışında standart, aşağıdaki ifadeleri de kullanıyor. Bu ifadelerin geçtiği maddelerin nasıl uygulanacağı ve kanıtlanacağını kuruluş şekillendirmeli.

  • belirlenmeli (identify)
  • dikkate alınmalı (consider)
  • sunulmalı (present)

ISO 22000:2018’de Prosedür Zorunluluğu Var mı?

Standartta “prosedür” olarak geçen konular, aslında adı “prosedür” olan bir doküman bulundurma zorunluluğunu belirtmez. Prosedür kelimesi genellikle bir uygulama bulunmasını kasteder. “Zorunlu prosedürler nedir?” yerine “Zorunlu dokümanlar nelerdir?” demek daha doğru olur. Bunlar da aşağıda belirtilmiştir.

ISO 22000:2018’de El Kitabı Zorunlu mu?

Hayır, standartta el kitabı bulundurulması ile ilgili bir zorunluluk bulunmuyor. Olmasının bir sakıncası yok elbette, toparlayıcı bir doküman olarak faydası olabilir.

ISO 22000’de Zorunlu Dokümanlar

Aşağıdaki standart maddeleri, zorunlu olarak doküman oluşturulması gereken maddeleri gösteriyor. Dokümanlar bunlarla sınırlı olmayıp, kuruluşun faaliyet alanına, yapısına, büyüklüğüne ve kurduğu sisteme göre değişebilir.

Konuların detayı için standardın incelenmesi gerekir.

MaddeKonu
4.3.Kapsam
5.2.2.Politika
7.5.Sistemin gerektirdiği dokümante edilmiş bilgiler 
8.1.Operasyonel planlama
8.2.4.Ön gereksinim programları
8.4.1.Acil durumlara hazırlık ve müdahale
8.5.1.1.Tehlike analizi için ön adımlar
8.5.1.2.Girdi spesifikasyonları
8.5.1.3.Son ürün spesifikasyonları
8.5.1.4.Ürünün tasarlanan kullanımı
8.5.1.5.1.Akış şemaları
8.5.1.5.3.Proses ortamı, layout
8.5.2.2.3.Tehlike limitlerinin belirlenmesi
8.5.2.3.Tehlike analizi
8.5.2.4.2Kontrol önlemlerinin seçimi ve dış gereklilikler
8.5.3.Geçerli kılma metotları
8.5.4.1.Tehlike kontrol planı
8.5.4.2.Kritik limitlerin belirlenme gerekçesi
8.7.Cihaz kalibrasyon ve doğrulama, değerlendirme
8.9.2.1.Düzeltmeler
8.9.3.Düzeltici Faaliyetler
8.9.5.Geri çekme/Geri çağırma, değerlendirme, test
9.2.2.İç denetim

ISO 22000’de Zorunlu Kayıtlar

Yukarıda belirttiğimiz gibi, kayıtlar elde edilen sonuçlara ilişkin kanıtlardır. Çoğunlukla periyodik olarak yaratılır, elle yazılabilir veya elektronik ortamda oluşturulabilir. Örneğin, iç denetim kayıtları, ürün kontrol kayıtları, temizlik kayıtları vb.

Aşağıda, standartta geçen kayıt gereklilikleri belirtilmiştir:

MaddeKonu
6.2.1.Hedefler
7.1.2.Kişiler – Dış uzman yetkinliği
7.1.5.Gıda güvenliği yönetim sistemi unsurları
7.1.6.Dış kaynaklı proses değerlendirme
7.2.Yetkinlik kanıtları
7.4.2.Dış iletişim kanıtları
7.5.Sistemin gerektirdiği dokümante edilmiş bilgiler 
8.3.İzlenebilirlik
8.5.1.5.2.Akış şemalarının doğrulanması
8.5.4.3.KKN ve OOGP izleme
8.5.4.5Tehlike kontrol planı kayıtları
8.7.Cihaz kalibrasyon ve doğrulama, değerlendirme
8.8.1. Doğrulama
8.9.2.3.OOGP uygunsuzlukları değerlendirmesi
8.9.2.4.Uygunsuzluk sebepleri ve sonuçları
8.9.3.Düzeltici Faaliyetler
8.9.4.1.Güvenli olmayan ürünler için müdahale ve yetki
8.9.4.2.Serbest bırakma için değerlendirme sonuçları
8.9.4.3.Bertaraf için yetki
8.9.5.Geri çekme/Geri çağırma, değerlendirme, test
9.1.1.Ölçme, izleme ve değerlendirme
9.1.2.Analiz ve değerlendirme
9.2.2.İç denetim
9.3.2.Yönetim gözden geçirme girdisi
9.3.3.Yönetim gözden geçirme çıktısı
10.1.2.Uygunsuzluklar ve düzeltici aksiyonlar
10.3.Sistem güncelleme aktiviteleri
Bu yazıyı paylaş:

Bir Cevap Yazın