Küresel gıda pazarında sıkça karşılaştığımız “shrinkflation” yani ürünlerin fiyatını aynı tutarak veya artırarak gramajını düşürme stratejisi, bu kez bir hukuk engeliyle karşılaştı. Dünyanın en büyük gıda ve atıştırmalık üreticilerinden ABD merkezli Mondelez International, ikonik çikolata markası Milka’nın paketlerinde uyguladığı gizli gramaj indirimi nedeniyle Almanya’da açılan davayı kaybetti. Bremen Bölge Mahkemesi, şirketin tüketicileri yanılttığına ve haksız rekabet yasalarını ihlal ettiğine hükmetti.
Davanın Arkasındaki Neden: Aynı Paket, Daha Az Çikolata
Dava, Hamburg Tüketici Koruma Ofisi tarafından Eylül 2025’te açıldı. Şikayete konu olan durum, Mondelez’in klasik Milka “Alpenmilch” (Alp Sütü) çikolata barlarının ağırlığını 100 gramdan 90 grama düşürmesiydi. Şirket gramajı azaltırken, çikolatanın dünya çapında tanınan o ikonik mor ambalaj tasarımını neredeyse tamamen aynı bıraktı. Yeni üretilen çikolata barları eskisinden sadece 1 milimetre daha inceydi; bu da sıradan bir tüketicinin alışveriş esnasında fark edemeyeceği kadar küçük bir fiziksel değişimdi.
Üstelik bu gizli küçülmeye ek olarak, ürünün perakende satış fiyatı da ciddi oranda artış gösterdi. 2025 yılının başında 1,49 Euro olan Milka çikolatanın fiyatı, gramajı düşmesine rağmen 1,99 Euro’ya yükseldi. Milka Alpenmilch barı, Alman tüketiciler tarafından düzenlenen bir ankette büyük bir tepkiyle “2025 Yılının En Aldatıcı Ambalajı” seçildi.
Mahkemenin Kararı: Küçük Yazılar Tüketiciyi Korumaya Yetmez
Üç hafta süren yasal sürecin ardından Bremen Bölge Mahkemesi nihai kararını açıkladı. Mahkeme heyeti, ambalajın üzerindeki ağırlık bilgisinin tüketiciyi yanıltmayı önlemek adına yeterli olmadığını belirtti. Kararda, Milka’nın mevcut ambalajının tüketicilerde yıllardır süregelen “100 gramlık format” beklentisini görsel olarak devam ettirdiği ve bu durumun haksız rekabet yarattığı vurgulandı.
Hakimler, gıda üreticilerinin bu tür miktar azaltmalarına gittiklerinde, tüketicilerin yanılmasını önlemek amacıyla ambalaj üzerinde kolayca anlaşılır ve açıkça görülebilir bir bildirim sunmaları gerektiğine karar verdi. Mahkemeye göre bu uyarı bildiriminin, tüketicilerin değişikliği tam olarak fark edebilmesi için gramaj düşüşünden sonra en az dört ay boyunca ambalajda kalması zorunlu.
Mondelez’in Savunması ve Son Durum
Mahkeme sürecinde Mondelez International, Batı Afrika’daki kuraklıklar nedeniyle yaşanan kötü kakao hasadı krizini ve buna bağlı olarak küresel ölçekte fırlayan kakao, süt, enerji ve lojistik maliyetlerini gerekçe gösterdi. Şirket, yüksek kalite standartlarını korumak adına bu ağırlık ayarlamasına mecbur kaldıklarını savundu.
Ayrıca, bu değişikliği kendi web siteleri ve sosyal medya kanalları üzerinden tüketicilere duyurduklarını ve çikolata ürün gamındaki ağırlıkların zaten dönemsel olarak 80 ile 100 gram arasında değişebileceğini iddia etti. Ancak mahkeme, bu argümanları reddetti.
Şu an için mahkeme kararı henüz tamamen kesinleşmiş değil. Mondelez International’ın bu karara karşı resmi olarak itiraz etmek (temyize gitmek) için bir ay süresi bulunuyor. Şirket sözcüsü yaptığı açıklamada, mahkemenin kararını ciddiye aldıklarını ve kararın gerekçelerini ayrıntılı bir şekilde incelediklerini ifade etti.
Dava, shrinkflation uygulamalarına karşı tüketici haklarını savunan çok önemli bir dönüm noktası niteliğinde. Sadece Almanya’da değil, tüm Avrupa genelinde büyük bir emsal teşkil etmesi beklenen bu karar, gıda devlerinin ambalaj şeffaflığı konusunda artık çok daha dikkatli adımlar atmasını zorunlu kılacak gibi görünüyor.
Kaynaklar
- Food Navigator Europe, 14.05.2026, Mondelez International loses court case over shrinkflation, https://www.foodnavigator.com/Article/2026/05/14/mondelez-international-loses-milka-shrinkflation-court-case/
- RTL Today, 22.01.2026, Milka bar voted ‘Deceptive Packaging of the Year,’ faces legal action, https://today.rtl.lu/lifestyle/food/articles/milka-bar-voted-deceptive-packaging-of-the-year-faces-legal-action-1984965403