Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalar Yönetmeliği, 20 Mayıs 2026 tarihli resmi gazetede yayınlandı. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yayınlanan Yeni Gıdalar Yönetmeliği, yeni gıdaların piyasaya arz edilmesine ilişkin usul ve esasları belirliyor. Yönetmelik, Avrupa Birliği regülasyonu (AB) 2015/2283 ve (AB) 2017/2470 ile uyumlu olarak hazırlanmıştır.
Yeni Gıda Ne Demek?
Yeni Gıda (Novel Foods), belirli bir tarihten önce insan tüketiminde önemli bir geçmişi olmayan herhangi bir gıda veya bileşendir. (Yönetmelikte bu tarih 31.12.2025 olarak belirtilmiştir.) Bu kategoriye yeni geliştirilen gıdalar, yenilikçi üretim süreçleri ve dünyanın diğer bölgelerinde geleneksel olarak tüketilen gıdalar dahildir.
Yeni Gıdalar için aşağıdaki kategoriler belirtilmektedir:
- Yeni bir moleküler yapıya sahip veya moleküler yapısı kasıtlı olarak değiştirilmiş olan gıdalar
- Mikroorganizmalar, mantarlar veya alglerden oluşan, izole edilen veya üretilen gıdalar
- Mineral esaslı materyalden oluşan, izole edilen veya üretilen gıdalar
- Ülkemizde bulunmayan ve diğer ülkelerden gelen geleneksel gıdalar
Yeni Gıdalar Yönetmeliğinin Amacı Nedir?
Düzenleme ile, daha önce gıda olarak tüketilmemiş bir bileşenin tam olarak tanımlanması ve risk değerlendirme sonucuna göre kullanımına izin verilmesine yönelik usul ve esaslar belirlenirken; tüketici sağlığının korunması ile birlikte yeni teknolojiler, yenilikçi gıdalar ve üretim süreçlerine ilişkin inovasyonun desteklenmesi amaçlanıyor.
Yeni Gıda Listesi
Yeni Gıda Listesi, yönetmeliğin Ek bölümü olarak yayınlandı. Bu ek Avrupa Birliği regülasyonuna göre belirlenmiş olan yeni gıdaları içeriyor. Bu listede aşağıdaki içeriklerin bulunmaması gerekiyor.
- Domuz kaynaklı
- Böcek kaynaklı
- Gıda amaçlı kullanım izni olmayan GDO (Genetiği Değiştirilmiş Organizma)
- Tüketici için beslenme açısından dezavantajlı olacak şekilde bir farklılık göstermemesi
Başvuru ve Bilimsel İnceleme Zorunluluğu
Bir “Yeni Gıda”nın listeye alınması aşağıdaki 3 yol ile başlatılabilecek:
- Genel Müdürlüğün (Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü) inisiyatifi.
- Bir başvuru sahibi tarafından Genel Müdürlüğe yapılan başvuru üzerine
- Yeni gıdalarla ilgili Avrupa Birliği mevzuatında yapılan değişikliklere uyum sağlanması amacıyla
Bilimsel Komisyon Görüşü: Genel Müdürlükçe 45 iş günü içerisinde kontrol edilir. Geçerli bulunan başvuru, değerlendirilmek üzere bilimsel komisyona sunulur. Bilimsel komisyon, geçerli bulunan başvurunun kendisine iletildiği tarihten itibaren 9 ay içinde bilimsel görüşünü oluşturur.
Yürürlük Tarihi
Bu yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Ayrıca bakınız: Yeni Gıdalara İlişkin Uygulama Tebliği
Kaynaklar
- Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalar Yönetmeliği, 20 Mayıs 2026, Resmi Gazete Sayısı: 33259, https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/05/20260520-1.htm
- Tarım ve Orman Bakanlığından Yapay Et Açıklaması, 21.05.2026, https://www.tarimorman.gov.tr/Haber/7081/Tarim-Ve-Orman-Bakanligindan-Yapay-Et-Aciklamasi