Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalara İlişkin Uygulama Tebliği (Tebliği No: 2026/3), 20 Mayıs 2026 tarihli resmi gazetede yayınlandı. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yayınlanan tebliğ, yeni gıdalara izin verilmesine yönelik başvurular ile ilgili idari ve bilimsel gereklilikleri, diğer ülkelerden gelen geleneksel gıdalara izin verilmesine yönelik bildirimler ve başvurular ile ilgili idari ve bilimsel gereklilikleri düzenliyor.
Yeni Gıdalara İlişkin Uygulama Tebliği İçeriği
Öncelikle, bu tebliğin çatısını belirleyen Yeni Gıdalar Yönetmeliği‘ni inceleyiniz.
Danışma Süreci
Gıda üreticileri veya ithalatçıları, geliştirdikleri ya da getirmeyi planladıkları bir ürünün “yeni gıda” statüsünde olup olmadığından emin olamayabilir. Tebliğ, bu kararsızlığı ortadan kaldırmak için resmi bir “Danışma Talebi” mekanizması kuruyor.
- İşletmeler, Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü’ne belirlenen formlar ve teknik bir dosya (gıdanın yapısı, geçmişi, üretim yöntemi vb.) ile başvurarak resmi bir görüş isteyecek.
- Genel Müdürlük, danışma talebinin, gerekliliklere uygun olup olmadığını kontrol eder. Sunulan bilgilerin yetersiz olması durumunda, Genel Müdürlük gıda işletmecisinden verilen süre içerisinde ilave bilgi sağlamasını veya danışma talebiyle ilgili güncellemeleri yapmasını talep eder.
- Genel Müdürlük, danışma talebinin geçerli olduğuna karar verilen tarihten itibaren 4 ay içinde söz konusu gıdanın yeni gıda statüsü hakkında kararını verir.
- Vazgeçme Hakkı: Eğer işletme süreç içinde ticari sırlarının açığa çıkmasından endişe ederse, bilgilendirilmesini takip eden 3 hafta içinde danışma talebini geri çekebilecek ve bu süre zarfında bilgileri gizli kalacak.
Başvuru İçin İdari ve Bilimsel Gereklilikler
Tebliğ, başvuru sahiplerinin Bakanlığa sunması gereken idari ve bilimsel verileri içeren kapsamlı bir Teknik Dosya hazırlamasını zorunlu kılıyor.
Bu dosyada yer alması gereken bazı önemli bilgiler:
- yeni gıda üreticisinin adı, adresi ve diğer iletişim bilgileri
- sorumlu iletişim kişisi adı, adresi ve diğer iletişim bilgileri
- dosyanın sunuma tarihi, içindekiler
- üretim süreci gizli veri içeriyorsa, üretim sürecinin gizli nitelikte olmayan bir özeti
- yeni gıda için kapsamlı bir risk değerlendirmesi yapılmasına olanak sağlayacak veriler
Bilimsel Komisyonun Bilimsel Görüşünde Yer Alması Gereken Bilgiler
Bilimsel komisyonun bir yeni gıda başvurusuna istinaden oluşturduğu bilimsel görüş aşağıdaki bilgileri içerir:
- a) Yeni gıdanın tanımlanması ile ilgili bilgiler.
- b) Üretim sürecinin değerlendirilmesi.
- c) Bileşim ile ilgili veriler.
- ç) Spesifikasyonlar.
- d) Yeni gıdanın ve/veya kaynağının tüketim geçmişi.
- e) Önerilen kullanımlar, kullanım seviyeleri ve beklenen alım miktarı.
- f) Emilim, dağılım, metabolizma ve atılım ile ilgili bilgiler.
- g) Beslenme ile ilgili bilgiler.
- ğ) Toksikolojik bilgiler.
- h) Alerjenite ile ilgili bilgiler.
- ı) Yeni gıdanın, önerilen kullanımlar ve kullanım seviyelerine göre, gerektiğinde belirsizlikler ve kısıtlamaların vurgulandığı, genel risk değerlendirmesi.
- i) Beslenme yoluyla maruz kalma miktarının genel risk değerlendirmesinde belirlenen sağlık bazlı kılavuz değeri aşması durumunda, söz konusu yeni gıdanın kullanımına izin verilen veya kullanımının talep edildiği her bir gıda grubunun veya gıdanın toplam maruz kalmaya katkısını gösterecek şekilde, ayrıntılı maruz kalma değerlendirmesi.
- j) Sonuç değerlendirme
Yürürlük Tarihi
Bu yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Kaynaklar
- Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalara İlişkin Uygulama Tebliği, 20 Mayıs 2026, Resmi Gazete Sayısı: 33259, https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/05/20260520-3.htm