Avrupa Birliği Komisyonu, gıdada ve yemde yapılan sınır ve market kontrolleri sonucu ortaya çıkan uygunsuzlukları, RASFF (Rapid Alert System for Food and Feed), “Gıda ve Yem için Hızlı Alarm Sistemi” portalı üzerinde yayınlıyor. Bu yazıda, 2025 yılı içinde, Türkiye’den Avrupa Birliği ülkelerine ihraç edilmiş olan ve çeşitli kontroller sonucu uygunsuzluk bildirimi yapılan ürünlerin istatistiksel bilgilerine yer verilmiştir. RASFF 2025 Türkiye özeti; en çok bildirim yapılan ürünler ve problemler nelerdir?
RASFF 2025 Genel Bakış
RASFF Portalı Nedir?
RASFF portalı, herkesin erişimine açık olarak, gıda ve yemde yapılan analiz sonuçlarındaki problemlerin duyurulduğu internet ortamıdır. Analizler, ürünün sınırdan geçişi sırasında veya markette satışı sırasında alınan örneklerden yapılabilir. Analiz sonuçlarına göre, ürünün sınırdan geçişi yasaklanabilir veya piyasadan toplanmasına karar verilebilir. Portal üzerinde, bildirimi yapan ülke, ürün adı, menşei ülke, tarih, alınacak aksiyon gibi bilgiler görülebilir.
2025 Yılı Toplam Bildirimleri
Rasff portalı üzerinde 2025 yılı içerisinde toplam 5328 bildirim oluşturulmuştur. bunlardan 484 tanesi Türkiye orijinli ürünlerdir. Bildirimlerin, Türkiye’ye bildirim yapan ülkelere göre dağılımı aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
| Ülke | Bildirim Adedi |
|---|---|
| Almanya | 118 |
| Bulgaristan | 92 |
| Fransa | 62 |
| İtalya | 43 |
| Hollanda | 41 |
| Yunanistan | 18 |
| Belçika | 15 |
| Avusturya | 11 |
| Polonya | 11 |
| İspanya | 9 |
RASFF Türkiye Bildirimleri
Türkiye Orijinli Bildirim Yapılan Ürünler
484 adet bildirimin 477 tanesi GIDA, 3 tanesi YEM ve 4 tanesi Gıda ile temas eden materyal ile ilgilidir.
GIDA ürünlerin dağılımı aşağıdaki tabloda verilmektedir.
| Ürün Adı | Bildirim Adedi |
|---|---|
| Kuru incir | 181 (% 38) |
| Antep fıstığı | 40 (%8,4) |
| Yeşil Biber | 30 |
| Asma yaprağı | 18 |
| Kekik | 17 |
| Kuru kayısı | 13 |
| Fındık | 12 |
| Çikolata ürünleri | 12 |
| Üzüm | 11 |
| Susam | 11 |
Ürün Problemleri
Ürünlerde rastlanan problemlerin detayları aşağıda verilmiştir.
| Bildirim Nedeni | Bildirim Adedi |
|---|---|
| Aflatoksin | 140 |
| – Kuru incir | 88 |
| – Antep fıstığı | 35 |
| Okratoksin A | 118 |
| – Kuru incir | 92 |
| Pestisit kalıntısı | 100 |
| – Yeşil biber | 30 |
| – Asma yaprağı | 18 |
| – Domates | 10 |
| Allerjen bildirimi | 24 |
| Pyrrolizidine alkaloid | 21 |
| – Kekik | 17 |
| – Kimyon | 2 |
| Salmonella | 15 |
| – Susam ve ürünleri | 9 |
| – Helva | 2 |
| Yabancı madde | 5 |
| Renklendirici | 5 |
| Tenuazonic acid (TEA) | 4 |
Kuru meyvelerde görülen Aflatoksin ve Okratoksin A problemleri, toplam bildirimlerin %54‘ünü oluşturmaktadır. Kuru incir bu kapsamda en çok sorunlu olan ürün olarak listede yer almaktadır.
Taze meyve ve sebzelerde rastlanan pestisit kalıntılarına yönelik bildirimler, toplam bildirimlerin %21‘ini oluşturuyor.
Not: Bu bilgiler, Türkiye’nin üretip, doğrudan veya dolaylı olarak Avrupa ülkelerine ihraç ettiği ürünleri kapsamaktadır. Dolayısı ile Türkiye’nin ihracatının bulunduğu Rusya, Amerika Birleşik Devletleri veya Asya ülkeleri gibi diğer ülkeleri kapsamaz.
Yıllara Göre Kıyaslama
Aşağıdaki grafiklerde 2021 – 2025 yılları arasında, en çok görülen bildirimlerin değişimi gösterilmiştir. (Aflatoksin + Okratoksin A değeri, kuru incir ve antep fıstığı içindir.)
Son 5 yılda, pestisit kalıntısı bildirimlerinde azalma görülürken, toksin bildirimlerinde gözle görülür bir artış söz konusudur. Toksin bildirimlerinin artışında kuru incir ve antep fıstığında tespit edilen Aflatoksin ve Okratoksin A etkili olmuştur.
Diğer yılları incelemek için: https://www.gursahakman.com/tag/rasff/
Kaynaklar
- RASFF Portal Notification Search, https://webgate.ec.europa.eu/rasff-window/screen/search