Su Analizleri | İçme ve Kullanma Suları İçin Yasal Şartlar

Bu yazıyı paylaş:
Su Analizleri İçme ve Kullanma Suları İçin Yasal Şartlar

İçme ve kullanma sularının hijyenik olarak ve kalite açısından taşıması gereken özellikler, Sağlık Bakanlığı tarafından yayınlanan “İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik” ile belirlenmiştir. Su analizleri, bu yönetmelikte belirlenen parametrelere ve limitlere göre yapılır.

Yönetmelik, kaynak suları, satışa sunulan sular ve bunların izni ile ilgili hükümler de içerir ancak bu yazıda, özellikle işletmelerde kullanılan su ile ilgili gerekliliklerden bahsedeceğiz.

Su Analizi Sıklığı ve Tanımlar

İnsani Tüketim Amaçlı Su Ne Demek?

İnsani tüketim amaçlı su tanımı, orijinal haliyle ya da işlendikten sonra, dağıtım ağı, tanker, şişe veya kaplar ile tüketime sunulan içme, pişirme, gıda hazırlama ya da diğer evsel amaçlar için kullanılan bütün suları ifade eder.

İçme – Kullanma Suyu Nedir?

İçme – Kullanma suyu şu şekilde tanımlanır: Genel olarak içme, yemek yapma, temizlik ve diğer evsel amaçlar ile,  gıda maddelerinin ve diğer insani tüketim amaçlı ürünlerin hazırlanması, işlenmesi, saklanması ve pazarlanması amacıyla kullanılan ve ticari amaçlı satışa arz edilmeyen sulardır.

Su Analiz Sıklığı Nasıl Belirlenir?

Su analiz sıklığı, adı geçen yönetmelik ekinde, Tablo B1 olarak verilmiştir: “Bir dağıtım şebekesinden veya tankerden sağlanan ya da gıda üretiminde kullanılan içme-kullanma amaçlı su için minimum numune alma ve analiz sıklığı.”

Tablo, su analizleri için kontrol ve denetim izlemelerini ayrı ayrı vermektedir. Günlük olarak dağıtılan veya tüketilen su miktarına göredir. Aşağıda gösterilmiştir:

Günlük Su Miktarı (m3)Kontrol İzlemesi (Adet / Yıl)Denetim İzlemesi (Adet / Yıl)
<10021
100 – 1.000 arası41
1.000 – 10.000 arası4
(1000 m3 üzerindeki her 1000 m3/gün için +3 kontrol izlemesi)
1
(1000 m3 üzerindeki her 3300 m3/gün için +1 denetim izlemesi)
10.000 – 100.000 arası31
(10.000 m3 üzerindeki her 1000 m3/gün  için +3 kontrol izlemesi)
3
(10.000 m3 üzerindeki her 10 000 m3/gün için +1 denetim izlemesi)

Kontrol İzlemesi Nedir?

Kontrol izlemesinin amacı; insani kullanım amaçlı suyun, yönetmelikteki parametrik değerlere uyup uymadığını belirlemek amacıyla, tüketime verilen suyun organoleptik ve mikrobiyolojik kalitesi ve aynı zamanda içme-kullanma suyunda arıtım yapılması durumunda, bu arıtımın (özellikle dezenfeksiyon) etkili olup olmadığı hakkında düzenli bilgi sağlamaktır.

İLGİLİ YAZILAR  RASFF 2021 | Türkiye Menşeili Ürün Bildirimlerinin Özeti

Denetim İzlemesi Nedir?

Denetim izlemesi, suyun kalite standartları için gerekli olan bütün parametrik değerlere uyulup uyulmadığını belirlemek için yapılan analizlerdir. İstisnai durumlar haricinde bütün parametrelerin ölçümü yapılır. (İstisna detayları için yönetmeliğin Ek bölümündeki notlara bakınız.)

Suyun Kalite Standartları Nerelerde Aranır?

Suyun kalite standartlarını belirleyen (Yönetmelik Ek.1) ve aşağıda belirtilen parametreler, aşağıdaki noktalarda aranır. (Adı geçen yönetmeliğin 8. maddesinde belirtilmiştir.)

  • Suyun bir şebeke aracılığı ile temin edilmesi halinde, bina ya da bir kuruluşta, suyun insani tüketim için  kullanılmak üzere musluklardan akıtıldığı noktalar,
  • Suyun tankerden alınması halinde, tankerden alındığı nokta,
  • Satılmak üzere şişelere ya da ambalajlara doldurulması halinde, şişelere ya da ambalajlara doldurulduğu ve satıldığı nokta,
  • Suyun gıda üretiminde kullanılması halinde, suyun üretimde kullanıldığı nokta.

Su Analizleri Kontrol Parametreleri

Su analizleri için aşağıdaki parametreler kullanılır, bunların limit değerleri yönetmelikte verilmiştir. (Ek.1. Parametreler ve Sınır Değerleri) Kontrol izlemesi ve denetim izlemesinde hangi parametrelere bakılacağı daha aşağıdaki bölümlerde belirtilmiştir.

Mikrobiyolojik Parametreler

ParametreLimit Değer
E. Coli0 /250 ml
Enterokok0 /250 ml
Koliform bakteri0 /250 ml
P. aeruginosa0 /250 ml
Anaerob sporlu sülfit redükte eden bakteriler0 /50 ml
Patojen Stafilokoklar0 /100 ml
Parazitler0 /5L
ParametreNumune YeriSıcaklık °CLimit Değer
Toplam Koloni SayımıKaynaktan2220 /ml
375 /ml
Dolum Yerinden22100 /ml
3720 /ml
Piyasada Satılan221000 /ml
37200 /ml
Not: İzin verilen maksimum sınır değerler olmayıp rehber değerdir.

Kimyasal Parametreler

ParametreLimit Değer
Akrilamid0,1 µg/L
Antimon5,0 µg/L
Arsenik10 µg/L
Benzen1 µg/L
Benzo (a) piren0,010 µg/L
Bor1 mg/L
Bromat10 µg/L
Kadmiyum5 µg/L
Krom50 µg/L
Bakır2 mg/L
Siyanür50 µg/L
1,2-dikloretan3,0 µg/L
Epikloridin0,10 µg/L
Florür1,5 mg/L
Kurşun10 µg/L
Cıva1,0 µg/L
Nikel20 µg/L
Nitrat50 mg/L
Nitrit0,50 mg/L
Pestisitler0,10 µg/L
Toplam pestisitler0,50 µg/L
PAH (Polisiklik aromatik hidrokarbonlar)0,10 µg/L
Selenyum10 µg/L
Tetrakloreten ve trikloreten10 µg/L
Trihalometanlar – toplam100 µg/L
Vinil Klorür0,50 µg/L
Not: Yönetmeliğin “Ek.1” bölümünde, tablo altındaki “Notlar” bölümüne bakınız.

Gösterge Parametreleri

ParametreLimit Değer
RenkTüketicilerce kabul edilebilir, herhangi bir anormal değişim yok
KokuTüketicilerce kabul edilebilir, herhangi bir anormal değişim yok
TatTüketicilerce kabul edilebilir, herhangi bir anormal değişim yok
BulanıklıkTüketicilerce kabul edilebilir, herhangi bir anormal değişim yok
Alüminyum200 µg/L
Amonyum0,50 mg/L
Klorür250 mg/L
C. perfringens (sporlular dahil)0 / 100 ml
pH6,5 – 9,5 arası
Demir200 µg/L
Mangan50 µg/L
Oksitlenebilirlik5,0 mg/L O2
Sülfat250 mg/L
Sodyum200 mg/L
22 °C’de koloni sayımıAnormal değişim yok
Koliform bakteri0 / 100 ml
TOC – Toplam Organik KarbonAnormal değişim yok

Radyoaktivite Parametreleri

ParametreLimit Değer
Trityum100 Bq/L
Toplam gösterge dozu0,10 mSv/yıl

Kontrol İzlemesi Parametreleri

Kontrol izlemesinde aşağıdaki parametreler yer alır. İçme ve kullanma suları içindir. Sınır değerleri yukarıda verilmiştir.

Parametre
Renk
Koku
Tat
Bulanıklık
İletkenlik
pH
Nitrit (3)
Amonyum
Alüminyum (1)
Demir (1)
C. perfringens (sporlular dahil) (2)
E. Coli
Koliform bakteri
(1) Yalnızca arıtımda kullanıldığında gereklidir. Diğer tüm durumlarda, parametreler denetleme izlemesine dâhil edilir. (2) Suyun sadece yüzey suyundan alınması ya da yüzey suyundan etkilenmesi halinde gereklidir. Diğer tüm durumlarda, parametreler denetleme izlemesine dâhil edilir. (3) Dezenfeksiyon yöntemi olarak kloraminasyon kullanıldığında gereklidir. Diğer tüm durumlarda, parametreler denetleme izlemesine dâhil edilir.

Denetim İzlemesi Parametreleri

Denetim izlemesinde, tüm parametreler dikkate alınır. Aşağıdaki durumlarda istisnalar olabilir:

  • Radyoaktivite parametrelerinde, yönetmeliğin Ek-1 (d)’deki 8, 9 ve 10 uncu notlara tabi olan radyoaktivite ile ilgili parametreler
  • Herhangi bir parametrenin belirli bir süre boyunca, parametrik değerinin ihlaline yol açacak miktarlarda bulunmayacağının yetkili otoritelerce belirlendiği parametreler

Kaynaklar

Bu yazıyı paylaş:

Bir Yorum Yazın