Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği | Kılavuz Bilgiler

Bu yazıyı paylaş:
Gıda katkı maddeleri yönetmeliği Ekler

Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği, gıda üreticileri ve gıda üretimi için hammadde sağlayanların en çok kullandığı mevzuatlardan birisi. Gıda üreticisi, yasalara uyum konusunda sorun yaşamamak için bu yönetmeliğe son derece hakim olmalı.

Yönetmeliğin kendisi kısa olmakla birlikte, yaklaşık 350 sayfalık EK bölümü, ilk bakışta karmaşık ve anlaşılmaz olarak görünüyor. EK bölümü, gıda katkı maddelerinin sınıflandırılması, E Kodları, gıda kategorilerinde hangi katkılara izin verildiği vb. birçok bilgiyi içeriyor.

Bu yazıda, Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği‘nin EK bölümünün içeriğini özet olarak bulacaksınız. Yönetmelik hakkında sınırlı bilgisi olan ve yeni ilgilenmeye başlayan gıda profesyonelleri için bir kılavuz niteliğindedir.

Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği Ekinin Başlıkları

Ekler ve bölümler aşağıda renklendirilmiş olarak gösterilmiştir. Genel yapı anlaşıldığında, aranan bilginin bulunması çok kolay olacaktır. Gerektiğinde, paragraf başındaki + işaretine tıklayarak detay görebilirsiniz.

EK 1. Gıda katkı maddelerinin fonksiyonel sınıfları listesi

Katkı maddelerinin aşağıda verilen ana grupları belirtilmektedir. (Gıda ambalajı üzerindeki etiketlemede bu fonksiyonel grup isimleri kullanılır.)

Gıda Katkı Maddeleri Fonksiyon sınıfları
  • Tatlandırıcılar
  • Renklendiriciler
  • Koruyucular
  • Antioksidanlar
  • Taşıyıcılar
  • Asitler
  • Asitlik düzenleyiciler
  • Topaklanmayı önleyiciler
  • Köpüklenmeyi önleyiciler
  • Hacim arttırıcılar
  • Emülgatörler
  • Emülsifiye edici tuzlar
  • Sertleştiriciler
  • Aroma arttırıcılar
  • Köpük oluşturucular
  • Jelleştiriciler
  • Parlatıcılar
  • Nem vericiler
  • Modifiye nişastalar
  • Ambalajlama gazları
  • İtici gazlar
  • Kabartıcılar
  • Metal bağlayıcılar
  • Stabilizörler
  • Kıvam arttırıcılar
  • Un işlem maddeleri
  • Kontrast arttırıcılar

EK 2. Gıdalarda kullanılmasına izin verilen gıda katkı maddelerinin listeleri ve kullanım koşulları

BÖLÜM A. Genel Hükümler

Tablo 1 – Katkı maddesi bulunmasına izin verilmeyen gıdalar
Tablo 2 – Renklendirici bulunmasına izin verilmeyen gıdalar
Tablo 3 – Lakların hazırlanmasında kullanılabilecek renklendiriciler

BÖLÜM B. Tüm Katkı Maddelerinin Listesi – E Kodları Listesi

      1. Renklendiriciler
      2. Tatlandırıcılar
      3. Renklendiriciler ve tatlandırıcılar dışındaki katkı maddeleri

BÖLÜM C. Katkı Maddelerinin Gruplarının Belirlenmesi (Bu gruplar, Bölüm E’de kullanılacak.)

Grup 1 – (Çoğunlukla, kullanım sınırı olmayan katkı maddeleri)
Grup 2 – “Quantum satis” prensibine göre kullanımına izin verilen gıda renklendiricileri
Grup 3 – Birlikte kullanımlarında maksimum miktar belirlenmiş olan gıda renklendiricileri
Grup 4 – Polioller
Ayrıca > Birlikte kullanılabilen diğer katlkı maddeleri

Quantum Satis Nedir ? Gerektiği kadar, ihtiyaç kadar olan miktar. “Quantum Satis” olarak belirtilen katkı maddelerinde bir kullanım üst sınırı yoktur, ihtiyaç kadar kullanılabilir.

BÖLÜM D. Gıda Kategorileri

Gıda kategorileri liste olarak verilmektedir. Detaylı kullanım koşulları Bölüm E’de verilmektedir. Listeyi görmek için “+“ya tıklayınız:

Gıda Kategorileri
  • 00. Tüm gıda kategorileri
  • 01. Süt ürünleri
  • 02. Katı yağlar ve sıvı yağlar ve katı ve sıvı yağ emülsiyonları
  • 03. Yenilebilir buzlar ve Dondurma
  • 04. Meyve ve sebzeler
  • 05. Şekerlemeler
  • 06. Tahıllar ve tahıl ürünleri
  • 07. Fırıncılık ürünleri
  • 08. Et
  • 09. Balık ve su ürünleri
  • 10. Yumurta ve yumurta ürünleri
  • 11. Şekerler, şuruplar, bal ve sofralık tatlandırıcılar
  • 12. Tuzlar, baharatlar, çorbalar, soslar, salatalar ve protein ürünleri
  • 13. Türk Gıda Kodeksi Özel Beslenme Amaçlı Gıdalar Tebliği’ nde tanımlanan özel beslenme amaçlı gıdalar
  • 14. İçecekler
  • 15. Tüketime hazır tuzlu / baharatlı hafif yiyecekler ve atıştırmalıklar
  • 16 Tatlılar; kategori 1, 3 and 4 kapsamında yer alan ürünler hariç
  • 17. Takviye edici gıdalar
  • 18. Kategori 1 – 17 kapsamı dışında kalan işlenmiş gıdalar

BÖLÜM E. Gıda Kategorilerinde İzin Verilen Gıda Katkı Maddeleri ve Kullanım Koşulları (Miktar ve limitler)

✩ Bu bölüm önemli, ek içeriğinin neredeyse %75’ini oluşturmaktadır. Gıda üretiyorsanız, ürününüzde izin verilen katkı maddelerine ve limitlerine buradan bakacaksınız.

EK 3. Gıda katkı maddelerinde, gıda enzimlerinde, gıda aroma vericilerinde, besin öğelerinde kullanılmasına izin verilen taşıyıcıları da içeren gıda katkı maddelerinin listesi ve kullanım koşulları

Bölüm 1 – Gıda katkı maddelerindeki taşıyıcılar
Bölüm 2 – Gıda katkı maddelerinde kullanılan taşıyıcılar dışındaki gıda katkı maddeleri
Bölüm 3 – Gıda enzimlerinde taşıyıcılar dahil gıda katkı maddeleri
Bölüm 4 – Gıda aroma vericilerinde taşıyıcılar dahil gıda katkı maddeleri
Bölüm 5Besin öğelerinde (vitamin, mineral) kullanılan gıda katkı maddeleri
Bölüm 6 – Bölüm 1-5 teki amaçlar için gıda katkı maddelerinin gruplarının tanımlanması

EK 4. Avrupa Birliği’ne üye bazı ülkelerde üretilen geleneksel gıdalar ve bu ürünlerde kullanımı yasaklanan belirli gıda katkı maddesi kategorileri

EK 5. Bazı renklendiricileri içeren gıdaların etiketlerinde yer alması gereken ilave bilgi

Aşağıdaki renklendiriciler için, etiket üzerinde şu uyarı bulunmalıdır: “Renklendirici(ler)nin adı veya E kodu’: Çocukların aktivite ve dikkatleri üzerine olumsuz etkileri bulunabilir.

    • Sunset yellow (E 110)
    • Kinolin Sarısı (E 104)
    • Karmosin (E 122)
    • Allura red (E 129)
    • Tartrazin (E 102)
    • Ponzo 4R (E 124)

EK 6. Türkiye’de üretilen bazı ürünler ve bunlarda kullanılması yasaklanan gıda katkı maddeleri

Bir Örnek…

Gıda üreticisi iseniz; üründe bulunabilecek katkı maddeleri ve limitlerine şu şekilde bakabilirsiniz:

    1. Önce, Ek.2, Bölüm A‘da verilen, Tablo 1 ve Tablo 2’ye bakınız. Ürününüz burada belirtiliyorsa, katkı maddesi veya renklendirici kullanılmaz. (örneğin; işlenmemiş gıdalar, bal, tereyağı, çay…)
    2. Kullanılması öngörülen katkı maddesi, Ek.2, Bölüm B‘deki E kodları listesinde bulunmalıdır.
    3. Ürün kategorinizi Bölüm E‘de bulun. (Örneğin, 05.3. Sakız veya 14.1.1. Meyve ve Sebze Suları) Burada grup veya tek olarak listelenen katkı maddeleri, belirtilen limitler dahilinde kullanılabilir. Bu kategoride belirtilmeyen katkı maddesi kullanılmaz.
    4. Katkı maddesi, enzim veya aroma verici üreticileri, Ek.3’teki ilgili bölümlere bakmalıdır.

Kaynaklar

Bu yazıyı paylaş:

Bir Cevap Yazın